روانشناسیروانشناسی کودک و نوجوان

کنترل خشم در نوجوانان

بلوغ ثبات و پایداری در رفتار را از افراد می‌گیرد. افراد در سن بلوغ با احساسات آنی و شدیدی مواجه می‌شوند که گاهی ممکن است اثرات نامطلوبی بر زندگی آن‌ها بگذارد. به همین دلیل هم کنترل این احساسات و شناخت آن‌ها مهم است. در این مقاله قصد داریم در مورد خشم و کنترل خشم در نوجوانان صحبت کنیم.

درست است که خشمگین شدن‌های ناگهانی احتمالا از اختلالات هورمونی سرچشمه می‌گیرد و دست خودش نیست، اما توانایی غلبه بر آن‌ها، مدیریت و کنترل خشم در نوجوانان مهارتی است که همه آن‌ها باید بیاموزند. او در این مسیر به آموزش‌ها و راهنمایی‌های بزرگ‌تری که به سلامت و با موفقیت این مسیر را گذرانده است نیاز دارد. پس هرگز به این هوا که همه این رفتارهای پرخاشگرانه و عصبی طبیعی و اقتضای سن اوست، نوجوان خود را رها نکنید. او به کمک شما نیاز دارد.

نوجوانان نیز، همان طور که از اسم‌شان پیداست، دیگر کودک نیستند و باید مسئول رفتارها و عواقب رفتارهای خودشان باشند و وظیفه شما بزرگ‌ترها تنها آگاهی و هشدار دادن به آن‌هاست. نه چیزی بیشتر. اما این کار هم راه و روش‌هایی دارد که باید بدانید.

نوجوانان عاشق فیلم‌های عاشقانه هستند پس چه بهتر اگر فیلم عاشقانه‌ای را برایشان پخش کنید که نشان می‌دهد تصمیم‌های هول هولکی و هیجانی، چه عواقب نامطلوبی دارد. «درخشش ابدی یک ذهن بی‌آلایش» همان فیلمی است که می‌تواند شما را به این هدف برساند. در مورد این فیلم عاشقانه و علمی – تخیلی در مجله اینترنتی امرسان بخوانید:

معرفی ۷ فیلم عاشقانه خارجی

از کجا بفهمیم که خشم او از یک مسئله جدی نشات می‌گیرد یا تنها به خاطر اختلالات هورمونی است؟

سخت می‌شود فهمید که کدام یک از مسائلی که نوجوانان را درگیر می کند جدی و کدام موقتی و بی‌دلیل است. برای یافتن پاسخ این سوال که در پیدا کردن روش مناسب کنترل خشم در نوجوانان تاثیرگذار است، می‌توانید او را برای چند ساعت به سراغ فعالیت‌های مورد علاقه‌اش بفرستید. کمتر کسی می‌تواند در حین انجام فعالیت محبوب و مطلوب خود عصبی، خشمگین و ناراحت بماند. اما اگر او بعد از یکی دو ساعت باز هم ناراحت بود یعنی مسئله جدی‌ای او را می‌آزارد و باید بررسی و رفع شود.

در چنین شرایطی او به راهکارهایی برای کنترل خشم در نوجوانان و حمایت روحی و عاطفی نیاز پیدا می‌کند. پس هرگز او را تنها نگذارید.

در ادامه این مطلب مراحل و روش‌هایی که به کنترل خشم در نوجوانان کمک می‌کند را آورده‌ایم. با دنبال و عملی کردن این‌ها و آموزش‌شان به فرزند نوجوان‌تان می‌توانید زندگی کم‌دردسرتر، آرام‌تر و شادتری را برای فرزند نوجوان‌تان به ارمغان بیاورید.

ریشه‌یابی خشم در نوجوانان

عصبانیت‌های او ممکن است در لحظه بی‌دلیل و ناگهانی به نظر برسند اما مطمئن باشید یک عامل تحریک‌کننده،  برای این موضوع وجود دارد
عصبانیت‌های او ممکن است در لحظه بی‌دلیل و ناگهانی به نظر برسند اما مطمئن باشید یک عامل تحریک‌کننده، برای این موضوع وجود دارد

چه چیزهایی او را عصبی می‌کند و باعث می‌شود از کوره دربرود؟ این اولین سوالی است که باید از خود و فرزندتان بپرسید. بدون داشتن پاسخ این سوال سخت است که بتوانید به نتیجه و روشی برای کنترل خشم در نوجوانان برسید. ناراحتی‌ها و عصبانیت‌های او ممکن است در لحظه بی‌دلیل و ناگهانی به نظر برسند اما مطمئن باشید یک عامل تحریک‌کننده، هر چند کوچک و به ظاهر بی‌اهمیت برای این موضوع وجود دارد.

خیلی از اوقات نه تنها شما، بلکه او نیز به خوبی نمی‌داند که این همه ناراحتی و خشم از کجا می‌آید. پس به او یاد بدهید برای کنترل خشمش، ‌نیاز به ریشه‌یابی دلیل آن دارد. از او بخواهید در هنگام عصبانیت از خودش بپرسد: دلیل بروز آنی و شدید این خشم چیست؟ آیا این دلیل تناسبی با این میزان خشم دارد؟

خیلی از اوقات نوجوان با پرسیدن این سوالات و جواب دادن به آن‌ها به این نتیجه می‌رسد که نه، این خشم نه به جا و نه به اندازه بود و باید به دنبال روش‌هایی برای کنترل خشم در نوجوانان باشد.

تخلیه خشم تا زمانی که آسیبی وارد نکند، ایراد ندارد

درست است که خشم حس مثبتی نیست اما مطمئن باشید سرکوب آن در مواردی از بروزش بسیار بدتر است. شما باید به فرزند نوجوان خود بیاموزید احساساتش را شناسایی کند و آن را درست و به اندازه بروز دهد. به او بگویید که سرکوب کردن و پنهان کردن این احساسات همان چیزی نیست که سعی دارید تحت عنوان کنترل خشم در نوجوانان به او بیاموزید. به او بفهمانید که شما مخالف بروز خشمش نیستید اما اگر این خشم به او یا سایرین آسیبی وارد کند، به دردسر می‌افتد.

پس او آزاد است احساسات و هیجانات خود را تا زمانی که آسیبی به کسی وارد نکند، بروز دهد و تخلیه کند. علاوه بر این در مسیر آموزش کنترل خشم در نوجوانان، به راه و روش‌های کسب آرامش نیز نیاز پیدا خواهید کرد. بهتر است تمرینات تنفسی، مدیتیشن، برخی از متدهای یوگا و سایر روش‌هایی که آرامش را به افراد برمی‌گرداند را به نوجوان خود بیاموزید تا در مواقع خشم و ناراحتی بتواند خود را کمی آرام‌تر کند. او با آرام‌تر شدن راحت‌تر می‌تواند فکر کند و طریقه صحیح کنترل خشم در نوجوانان را به یاد بیاورد.

تخلیه مثبت خشم و ناراحتی

یکی از راه‌های کنترل خشم در نوجوانان این است که از او بخواهید خشم و ناراحتی‌اش را به طریقی مثبت تخلیه کند
یکی از راه‌های کنترل خشم در نوجوانان این است که از او بخواهید خشم و ناراحتی‌اش را به طریقی مثبت تخلیه کند

تخلیه خشم همان طور که ممکن است بسیار مخرب و آسیب‌زننده باشد، می‌تواند به روشی انجام شود که نتایج مطلوبی هم به دنبال دارد. حتما بسیار دیده و شنیده‌اید که بسیاری از آثار درخشان هنرمندان به بازه‌هایی برمی‌گردد که درگیر ناراحتی، ناامیدی، خوشحالی یا خشم بسیار بوده‌اند. پس چرا فرزند شما چنین نکند؟

یکی از راه‌های کنترل خشم در نوجوانان این است که از او بخواهید خشم و ناراحتی‌اش را به طریقی مثبت تخلیه کند. بنویسد، ساز بزند، مجسمه درست کند، نقاشی بکشد یا ….

در انتخاب این روش محدودیتی وجود ندارد. حتی اگر نوجوان شما اهل کارهای هنری نیست و به ورزش‌های فردی، جمعی یا تیمی علاقه دارید، او را به باشگاه‌های مرتبط بفرستید تا هم به علایقش بپردازد و هم بتواند هیجاناتش را تخلیه کند.

البته در مورد ورزش‌های تیمی بهتر است نظارت و توجه بیشتری داشته باشید. چرا که او در این ورزش‌ها تنها نیست و ممکن است توهین یا آسیبی به هم‌تیمیانش وارد کند که این باز هم یک تخلیه منفی حساب می‌شود و این یعنی برگشتن به خانه اول.

حالا که به علت شیوع بیماری کووید-۱۹ اکثر باشگاه‌های ورزشی تعطیل هستند و حتی اگر باز باشند نیز سر زدن به آن‌ها معقول و درست نیست، می‌توانید او را در خانه مشغول کنید. مثل ورزش‌هایی را پیدا کنید که بتواند با انجام دادن آن‌ها بخشی از هیجانات و انرژی خود را تخلیه کند. در مقاله زیر تعدادی از حرکات ورزشی که می‌توان در خانه انجام داد و نیازی به تجهیزات ندارند را پیدا خواهید کرد:

حرکاتی برای ورزش در خانه

اول فکر کنید، بعد عمل

رفتارهای هیجانی همیشه منجر به تصمیم‌گیری‌های هیجانی می‌شود. نوجوانان خشمگین تنها به دنبال اتخاذ تصمیم‌هایی هستند که همه ناراحتی و خشم‌شان را تخلیه و به بقیه منتقل کنند. آن‌ها ممکن است در این راه که خبری از کنترل خشم در نوجوانان نیست، اشتباهات غیرقابل جبرانی بکنند که تا مدت‌ها با عواقب آن درگیر شوند.

به همین دلیل هم بهتر است از او بخواهید اول به همه جوانب تصمیمش نگاه کند و بعد دست به عمل بزند. درست است که این، اصلا کار و خواسته راحتی نیست، اما مطمئن باشید اگر او چند بار با تصمیم‌های عجولانه و هیجانی خود به مشکل بخورد، این حرف شما را آویزه گوش می‌کند و از هر توصیه‌ای برای چگونگی کنترل خشم در نوجوانان استقبال به عمل می‌آورد.

به او بگویید که دیگر بزرگ شده است و باید عواقب رفتارها و تصمیماتش را بسنجد. در حین آموزش کنترل خشم در نوجوانان، به او بیاموزید که پیش‌بینی اتفاقاتی که در پی هر تصمیم رخ می‌دهند و ارزیابی تصمیم‌هایش بر اساس اتفاق‌های بعدی، مهارتی است که باید برای داشتن زندگی بهتر، کسب کند.

مطمئن باشید که او پس از یک بار عملی کردن این توصیه، متوجه می‌شود که چقدر شرایط برای او بهتر شده است. او می‌فهمد که دنبال کردن دستورالعمل‌های شما برای کنترل خشم در نوجوانان همان چیزی است که می‌تواند او را از عوامل عصبانیت‌زا بیشتر دور کند و آرامش را به زندگی او بازگرداند. در چنین شرایطی او به یادیگیری سایر مهارت‌های کنترل خشم در نوجوانان نیز علاقه‌مند می‌شود و به دنبال آن‌ها می‌آید. قدم بعدی چیست؟

دیدن فیلم‌هایی که به او نشان می‌دهد صبوری و درست فکر کردن چه نتایج مطلوبی درپی دارد، او را تشویق می‌کند تا درست‌تر و بهتر رفتار و فکر کند. فیلم‌هایی مثل Cube، 127 Hours، Room و The Martian. در مورد داستان این فیلم‌ها که همه یک تم مشترک نیز دارند، می‌توانید در لینک زیر بخوانید:

فیلم‌هایی در مورد قرنطینه برای دیدن در دوران خانه‌نشینی

خشم و لجبازی تنها راه حل نیست

خشم تنها راه حل نیست و اگر بتواند اول فکر کند، راه حل‌های بهتر و متناسب‌تری به ذهنش می‌رسند.
خشم تنها راه حل نیست و اگر بتواند اول فکر کند، راه حل‌های بهتر و متناسب‌تری به ذهنش می‌رسند.

این که او با تصمیم‌های جایگزین آشنا شود، اتفاق مهمی است. بسیاری از نوجوانان نمی‌دانند که به جز خشمگین شدن در شرایط نامطلوب، چه کاری از دست‌شان برمی‌آید. عصبانی شدن و تند برخورد کردن اولین و قوی‌ترین تصمیمی است که در لحظات ناراحتی و عصبانیت می‌گیرند و همان را نیز عملی می‌کنند. برای جلوگیری از تکرار دائم این اتفاق باید به او بفهمانید که خشم تنها راه حل نیست و اگر همان طور که در توصیه پیشین گفتیم، بتواند اول فکر کند، راه حل‌های بهتر و متناسب‌تری به ذهنش می‌رسند.

واکنش‌هایی که بر اثر خشم و ناراحتی بروز پیدا می‌کنند، اکثرا به نحوی است که به عاملین خشم آسیب جسمی یا روحی می‌زنند. او با رفتارهای خشمگینانه، به دنبال اثبات قدرتمندی خود است و به همین دلیل ممکن است بازخوردهای شدید و خارج از حدود طبیعی نشان دهد. اصول کنترل خشم در نوجوانان از شما می‌خواهد که به نوجوان خود (در زمانی که آرام است و گارد دفاعی ندارد) بگویید که جز واکنش‌های شدیدی که هم به خودش و هم به بقیه آسیب می‌زند، روش‌های دیگری نیز برای حل مشکلاتش وجود دارد.

این راه دیگر در اکثر مواقع این است که با یکی از والدین خود، یا هر بزرگ‌تر مقبول و عاقل دیگری که با او راحت است، صحبت کند و از او مشورت بخواهد. در چنین شرایطی شاید او بتواند راه حلی سالم‌تر و معقول‌تر برای تخلیه هیجانی پیدا کند. راه حلی که هم او را آرام می‌کند و هم به کنترل خشم در نوجوانان کمک می‌کند. با این همه اگر راه حل او را نیز نپسندید، بیشتر فکر کنید تا به راه حلی برسید که درست است باب میل بقیه نیست، اما آسیب‌های احتمالی (به خود نوجوان و اطرافیانش) را به حداقل می‌رساند.

او باید از همین سنین و پیش از ورود به جامعه، یاد بگیرد که هر مشکل چندین راه حل دارد و وظیفه او یافتن بهترین آن‌ها است.

در صورتی که روند نافرمانی و پرخاشگری فرزند نوجوان‌تان را از کودکی اصلاح می‌کردید، کمتر به مشکل می‌خوردید. اما اگر فرزند کوچک‌تری دارید، برای او هنوز دیر نشده است. در مورد این موضوع در لینک زیر بخوانید:

چگونه کودک نافرمان را اصلاح و مدیریت کنیم؟

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا